Instrukcje BHP
Bezpieczeństwo i higiena pracy, BHP - powszechnie używana nazwa określająca zarówno zbiór zasad dotyczących bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy, jak również osobna dziedzina wiedzy zajmująca się kształtowaniem właściwych warunków pracy. Wchodzi w zakres zainteresowań ergonomii, medycyny pracy, ekonomiki pracy, itp.
Na straży przestrzegania BHP w polskich zakładach pracy stoi Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). Podstawowe wymagania prawne dotyczące BHP zawiera Dział X Kodeksu pracy - oraz wiele rozporządzeń a w tym najważniejsze Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 129, poz. 844 z 1997 roku z późniejszymi zmianami) oraz Polskie Normy.
Coraz częściej BHP w organizacjach staje się przedmiotem zarządzania podobnie jak zarządzanie jakością wg ISO 9001 czy zarządzania środowiskowego wg ISO 14001. Dla potrzeb krajowych PKN wydał normę PN-N-18001:2004 Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy.
Zasady BHP przy pracy z tokarkami i obrabiarkami
CZYNNOŚCI PRZED ROZPOCZĘCIEM PRACY
- przygotować urządzenia pomocnicze do składowania materiałów, przyrządów, narzędzi i odpadów
- dokładnie zapoznać się z dokumentacją wykonawczą i instrukcją obsługi tokarki, tabliczką znamionową
- zaplanować kolejność wykonywania poszczególnych czynności
- przygotować materiał do przetworzenia (obróbki) ustawiając go w sposób zapewniający maksymalne bezpieczeństwo przy zachowaniu granic stanowiska roboczego
- sprawdzić stan techniczny tokarki i oświetlenia stanowiska, a w szczególności stan instalacji elektrycznej
PRACOWNIK URUCHAMIAJĄCY URZĄDZENIE POWINIEN PRZED DOKONANIEM TEJ CZYNNOŚCI SPRAWDZIĆ DOKŁADNIE, CZY JEGO URUCHOMIENIE NIE GROZI WYPADKIEM
- próbnie uruchomić tokarkę na biegu jałowym i sprawdzić jakość jej działania
- przygotować niezbędne pomoce warsztatowe, przyrządy pomiarowe, narzędzia pracy, zmiotki, haczyki oraz konieczne ochrony osobiste, np. okulary, maski, ochronniki słuchu, itp.
- zauważone usterki i uchybienia zgłosić natychmiast przełożonemu
Zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania pracy
NIE WOLNO:
- układać w trakcie obróbki na łożu tokarki narzędzia, osprzęt. przyrządy pomiarowe itp.
- dopuszczać do obsługi osoby niepowołane
- przedłużać klucza innym kluczem lub rurą
- usuwać wióry i ścinki z obrabiarek i urządzeń pozostających w ruchu
- usuwać wióry gołą ręką, zdmuchiwać ustami, ani ścierać czyściwem
- w czasie mechanicznej obróbki sprawdzać dłonią dokładność obróbki, sprawdzać wymiary przedmiotu obrabianego i dokonywać innych podobnych czynności
- hamować obrabiarki ręką lub przy użyciu jakichkolwiek przedmiotów
- używać tokarkę bez wymaganego zerowania lub przy jego nieodpowiednim zastosowaniu
- zdejmować osłony i zabezpieczenia z obsługiwanych maszyn
- wznawiać pracę uszkodzonej tokarki bez usunięcia uszkodzenia
- tokarki będącą w ruchu: naprawiać, czyścić, smarować jak również naprawiać samodzielnie tokarkę
- obsługiwać tokarkę w ruchu w rękawicach ochronnych lub z luźno obandażowanymi dłońmi
- chłodzić obrabiany element narzędzie przy pomocy mokrych szmat lub pakuł w czasie trwającej obróbki
NAKAZUJE SIĘ:
- przedmiot mocować mocno w kłach, ale tak aby nie uległ on uszkodzeniu a nacisk noża nie powinien być nadmierny
- używać tylko sprawnych narzędzi i pomocy warsztatowych, nie uszkodzonych, prawidłowo oprawionych jak: młotki, pilniki, przecinaki
- długie elementy powyżej 800 mm mocować przy pomocy kła i konika a powyżej 1500 mm stosować okular lub podtrzymkę
- utrzymywać posadzkę w czystości i suchą
- utrzymywać w porządku miejsce pracy, nie rozrzucać narzędzi i przedmiotów przeznaczonych do obróbki lub obrobionych
- do usuwania wiórów wstęgowych używać tylko haczyka z gardą
- przy ustawianiu noża na odpowiednią wysokość należy używać odpowiednich podkładek, zwracając uwagę, aby ich ułożenie nie powodowało zwiększenia wysięgu noża poza krawędź imaka
- przy wygładzaniu elementu przy pomocy płótna ściernego, umocować je na specjalnej deseczce
- przy szczególnie hałaśliwym procesie (skrawanie twardych materiałów z dużą prędkością) stosować sprzęt ochrony przeciwhałasowy
- używać obowiązujące ochrony osobiste a przy obróbce materiałów odpryskowych i pylących (żeliwo, tworzywa sztuczne itp.) stosować okulary ochronne i sprzęt ochrony dróg oddechowych
- przy ręcznym załamywaniu krawędzi za pomocą skrobaka przedramię pracownika musi być pewnie podparte na stałej podporze
- przed włączeniem wrzeciona nóż tokarki odsunąć od obrabianego przedmiotu
- sukcesywnie usuwać odpady
CZYNNOŚCI PO ZAKOŃCZENIU PRACY
- wyłączyć tokarkę wyłącznikiem (głównym)
- uporządkować stanowisko pracy oraz narzędzia i sprzęt ochronny
- odłożyć obrabiane i gotowe elementy na wyznaczone miejsca
ZASADY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH AWARYJNYCH
- bezwzględnie należy udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym
- w razie potrzeby - użyć wyłącznika awaryjnego koloru czerwonego
- o wadach i / lub uszkodzeniach tokarki należy niezwłocznie zawiadomić przełożonego
- wycofać z użytkowania oraz wyraźnie oznakować tablicami informacyjnymi i zabezpieczyć w sposób uniemożliwiający ich uruchomienie tokarki niesprawne, uszkodzone lub pozostające w naprawie
- w razie awarii tokarki stwarzającej zagrożenie dla otoczenia należy zastosować zrozumiałą i dostrzegalną sygnalizację ostrzegawczą i alarmową
- każdy zaistniały wypadek przy pracy zgłaszać swojemu przełożonemu, a stanowisko pracy pozostawić w takim stanie, w jakim nastąpił wypadek
UWAGI
- narzędzia i urządzenia o napędzie mechanicznym podlegają okresowym przeglądom i badaniom na skuteczność zerowania
- Na podstawie art. 210 K.P. pracownik ma prawo - w razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika lub gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpie- czeństwem innym osobom - powstrzymać się od wykonywanej pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
Budowa i rodzaje noży tokarskich
Najbardziej typowym i najczęściej używanym w obróbce skrawaniem narzędziem jest nóż tokarski.
Tokarki pociągowe
Jedną z bardziej rozpowszechnionych tokarek w polskiej produkcji przemysłowej jest tokarka pociągowa. Można na niej wykonywać, oprócz wielu innych robót, nacinanie gwintów.